TTAA-thai

เตือนเที่ยวป่าหน้าหนาวระวังโรค “สครับไทฟัส”

24 ธันวาคม 2549 17:27 น.

แม่คะนิ้ง

       ลมหนาวโหมเข้าสู่ ภาคเหนือและภาคอีสานหลายพื้นที่อุณหภูมิแตะ 0 องศาเซลเซียส ส่งผลให้เกิด “แม่คะนิ้ง” หรือน้ำค้างแข็ง เป็นที่ตื่นตาตื่นใจของนักท่องเที่ยวที่แห่มาสัมผัสลมหนาวกันอย่างเนืองแน่น ด้านชาวบ้านบนดอยสูง ป่วยด้วยโรคปอดบวม ไข้หวัดกันมาก สาธารณสุขน่านเตือนเจอโรค “สครับไทฟัส”

       วรพจน์ คุณาวิวัฒนางกูร เวรพยากรณ์อากาศ ศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคเหนือ เปิดเผยว่า ขณะนี้ความกดอากาศสูงหรือมวลอากาศเย็นกำลังแรงจากประเทศจีน ที่ปกคลุมประเทศไทยตอนบนมีกำลังอ่อนลง และจะมีกำลังแรงขึ้นอีกวันที่ 27 ธ.ค. ที่จะถึงนี้ ลักษณะเช่นนี้ทำให้บริเวณภาคเหนือ มีอากาศหนาวถึงหนาวจัดกับมีหมอกหนาในหลายพื้นที่

       ตอนเช้าอากาศหนาวถึงหนาวจัด อุณหภูมิ 7-12 องศาเซลเซียส สำหรับบริเวณเทือกเขาและยอดดอยหนาวจัด 2-7 องศาเซลเซียส มีน้ำค้างแข็งบางพื้นที่ ตอนบ่ายมีหมอกแดด อากาศอุ่น พอตกเย็นไปจนถึงค่ำ อากาศจะเย็นตัวลงอีกครั้ง อุณหภูมิต่ำสุดเช้านี้ วัดได้ 2.0 องศาเซลเซียส ที่โครงการหลวงดอยอ่างขาง อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ ประชาชนควรดูแลรักษาสุขภาพและเพิ่มความระมัดระวังในการใช้รถใช้ถนนในพื้นที่ที่มีหมอกหนาจัด

       ด้านชาวเขาบนพื้นที่สูงให้ภาคเหนือ ล้มป่วยด้วยโรคทางเดิน เนื่องจากเจอพิษอากาศหนาวถึงหนาวจัด โดยเฉพาะเด็กและผู้สูงอายุ จะเจ็บป่วยด้วยโรคปอดบวมและไข้หวัด ส่วนที่พระธาตุดอยสุเทพและดอยอินทนนท์ มีกลุ่มนักท่องเที่ยวไปสัมผัสอากาศหนาวกันอย่างเนืองแน่น พร้อมกับชมแม่คะนิ้ง หรือน้ำค้างแข็ง

       คำพัน บุตรราช หัวหน้าสถานีอุตุนิยมวิทยา จ.เลย เปิดเผยว่า ความกดอากาศสูงหรือมวลอากาศเย็นกำลังแรงจากประเทศจีนยังคงปกคลุมภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย จะทำให้มีอากาศหนาวเย็นต่อไปอีก มีหมอกหนาในตอนเช้าและมีฟ้าหลัวในตอนกลางวัน สำหรับบริเวณยอดภูอากาศหนาวจัด อุณหภูมิ ต่ำสุด ที่อุทยานแห่งชาติภูเรือ 6.0 องศาเซลเซียส

       เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูหลวง 5.5 องศาเซลเซียส สถานีทดลองเกษตรที่สูงภูเรือ วัดได้ 4.2 องศาเซลเซียส และที่อุทยานแห่งชาติภูกระดึง วัดได้ 5.0 องศาเซลเซียส ส่วนที่บ้านหินสอ หมู่ 6 ต.ปลาบ่า อ.ภูเรือ อุณหภูมิต่ำสุดวัดได้ 0 องศาเซลเซียส ทำให้น้ำค้างกลายเป็นน้ำแข็ง

       หรือที่ชาวบ้านเรียกว่าแม่คะนิ้ง อยู่ที่บริเวณสนามฟุตบอลโรงเรียนบ้านหินสอ มีน้ำค้างเกาะตามใบไม้ต้นหญ้าจนขาวโพลนไปทั่วบริเวณ แม้กระทั่งน้ำที่อยู่ในจานหรือในถังกลายเป็นเกล็ดน้ำแข็ง สร้างความประทับใจและตื่นเต้นให้กับนักท่องเที่ยวเป็นจำนวนมาก

       ขณะเดียวกัน สาธารณสุข จ.น่าน ได้แจ้งเตือนประชาชนและนักท่องเที่ยว โดยเฉพาะกลุ่มที่ชอบพักแรม เดินป่า ให้ระวังโรค "สครับไทฟัส" ซึ่งเป็นโรคแฝงตัวอยู่ในลูกตัวไรและอาศัยอยู่บริเวณทุ่งหญ้า พุ่มไม้ เตี้ย ๆ หรือป่าละเมาะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในป่าทึบ

       นพ.พิศิษฐ์ ศรีประเสริฐ นายแพทย์สาธารณสุข จ.น่าน เปิดเผยว่า จากรายงานพบโรคนี้ครั้งแรก โดย นพ.มะลิ ไทยเหนือ เมื่อปี2495 ที่ จ.นครปฐม และต่อมาพบว่าโรคนี้มีอยู่ทั่วไป แต่ที่ จ.น่าน ตรวจพบโรค ล่าสุดสำรวจปี 2549 พบในผู้ป่วย 211 ราย ใน อ.เฉลิมพระเกียรติ บ่อเกลือ แม่จริม และเวียงสา

       ไรอ่อนพาหะของโรคสครับไทฟัส มักอาศัยอยู่ตามบริเวณที่เป็น ทุ่งหญ้าที่เป็นพุ่มไม้เตี้ยๆหรือเป็นป่าละเมาะ รวมทั้งพื้นที่ที่เป็นป่าทึบ โดยไรอ่อนมีเชื้อริกเกทเซีย (Rickettsia orientalis) เชื้อชนิดนี้อาศัยอยู่ในระบบทางเดินอาหารของไรหลายชนิด เมื่อไรแก่ไข่ไว้บนดิน เมื่อไข่ฟักเป็นตัวไรอ่อนอยู่รวมกันเป็นกลุ่มๆ จะกินน้ำเหลืองของสัตว์เลือดอุ่น เช่น นก หนู สัตว์เลื้อยคลาน และคนที่เดินผ่านบริเวณที่ไรอ่อนอยู่

       ผู้ที่ถูกไรอ่อนกัด จะมีแผลไหม้( Eschar) คล้ายกับถูกบุหรี่จี้ ภายหลังรับเชื้อจะมีระยะฟักตัว ตั้งแต่ 6 - 21 วัน โดยเฉลี่ยประมาณ 10 - 12 วันจะแสดงอาการ ดังนั้น หากกลับจากเดินป่า เที่ยวป่า กางเต๊นท์นอนป่า เมื่อมีไข้สูง ปวดศีรษะมาก ปวดเมื่อยตามตัว ตาแดง ตรวจพบแผลคล้ายโดนบุหรี่จี้ ตรงกลางเป็นสะเก็ดสีดำรอบ ๆ จะแดง บางราย ต่อมน้ำเหลืองโต

       บางรายมีตับม้ามโต อาจมีอาการทางปอด และสมอง แต่ ผู้ป่วยมีอาการน้อย มีไข้ ปวดศีรษะ และปวดเมื่อยตามตัวบ้าง อาจพบผื่น ตาแดงเล็กน้อย ตรวจไม่พบ Eschar อาจมีตับโตบ้าง ผู้ป่วยบางคนมีอาการอย่างอ่อนมากหรือแทบไม่มีเลย อาจมีไข้เล็กน้อย มีปวดศีรษะและมึนศีรษะบ้างซึ่งอาการไม่แน่นอน ดังนั้นผู้ป่วยต้องแจ้งประวัติการไปเที่ยวป่าให้แพทย์ทราบด้วย โดยขณะนี้ยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรคสครับไทฟัส

       ผู้ที่ไปเดินป่ากางเต๊นท์นอนในป่าควรป้องกันไม่ให้ไรอ่อนกัด ได้แก่ ใช้ยาทากันแมลงกัด การเลือกที่ตั้งค่ายพักในป่า ควรทำบริเวณค่ายพักโล่งเตียน หลีกเลี่ยงการนั่งและนอนบริเวณพุ่มไม้ ป่าละเมาะ หรือหญ้าขึ้นรก เมื่อถูกไรอ่อนกัดควรรีบไปพบแพทย์ทันที

       โรคแทรกซ้อนที่พบบ่อย คือ สมองอักเสบ ปอดบวม ซึ่งหากรักษาไม่ทันอาจทำให้เสียชีวิตได้ ส่วนบริเวณที่ไรชอบกัดคือ บริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ ขาหนีบ เอว ลำตัว รักแร้และคอ